Samengesteld Gezin

Thuis bij Vilente in een nieuw gezin

Niemand kiest ervoor om in een verpleeghuis te gaan wonen. Het is pure noodzaak omdat het thuis niet meer gaat. Voor partners, kinderen en andere mantelzorgers is het ziekteproces van hun geliefde vaak moeilijk te accepteren, met alle emoties van dien. Op locatie De Molenberg wil Vilente meer ruimte geven aan die emoties en dat heeft geleid tot een handelwijze die we ‘samengesteld gezin’ zijn gaan noemen.


Waardoor ontstaat geluk?

Mensen zijn gelukkiger naarmate ze zich meer verbonden voelen met andere mensen. Verbondenheid ontstaat door je in de ander te verdiepen: wie is die persoon eigenlijk? Wat maakt hem of haar gelukkig? Verbondenheid ontstaat alleen als er sprake is van open communicatie. Vilente vindt het belangrijk dat alle betrokkenen zich vrij kunnen uiten: bewoners, mantelzorgers, medewerkers en vrijwilligers.

Een ander belangrijk aspect van geluk is iets voor een ander kunnen betekenen; voor een naaste, maar ook voor mensen die je nauwelijks kent. Geluk wordt groter naarmate dat ‘iets’ meer aansluit bij wat iemand zelf leuk vindt en goed kan en als je weet dat een ander dat ‘iets’ waardeert.

Dit zijn twee belangrijke uitgangspunten van het samengestelde gezin.

Wat verstaan we onder samengesteld gezin?
Het samengestelde gezin bestaat uit bewoners en hun mantelzorgers. Net als de kinderen van gescheiden ouders die ineens in een ander gezin terechtkomen omdat hun vader of moeder een nieuwe relatie heeft, hebben ook onze bewoners en hun mantelzorgers geen vrije keus in met wie ze gaan samenwonen. Het nieuwe gezin zal leuke kanten hebben, maar ook minder leuke. Met de één kun je beter opschieten dan met de ander. En soms heb je met iemand onenigheid over iets onbenulligs omdat je beide moeite hebt met de situatie.

In het samengestelde gezin op De Molenberg is ruimte voor alle gevoelens en emoties, met als uitgangspunt dat negatieve emoties kunnen worden weggenomen als ze worden uitgesproken. En dat positieve emoties alleen nog maar meer waard worden als je ze deelt met een ander. Gedeelde smart is immers halve smart, maar gedeelde vreugde is dubbele vreugde.

Iedereen moet zich thuis voelen
In het samengestelde gezin moet iedereen zich thuis voelen. Dat betekent dat ook mantelzorgers het gevoel moeten hebben dat ze thuis komen als ze bij hun partner of ouder op bezoek gaan. En dat ze dus ook de vrijheid hebben om dingen te doen die ze thuis ook doen: een kopje koffie zetten, een was opvouwen die er toch ligt, een spelletje spelen met meerdere bewoners (en niet alleen met je eigen vader, moeder of partner) of gewoon even lekker lummelen, maar ondertussen wel een oogje in het zeil houden.

Als mensen zich thuis voelen bij Vilente, dan lossen ze problemen ook op zoals ze dat thuis doen. We hebben in de zorg jarenlang regels en protocollen gehanteerd die dingen nodeloos ingewikkeld maakten. We deden dat om de veiligheid en kwaliteit van zorg te verhogen. En natuurlijk, puur vanuit zorg geredeneerd werkte dat ook wel. Maar is veiligheid niet vooral je veilig voelen? Je geborgen voelen en je vrij voelen om jezelf te uiten. In het samengestelde gezin kijken we daarom veel meer naar het welzijn van bewoners en hun mantelzorgers. Waar voelen zij zich prettig bij? Hoe kunnen medewerkers en vrijwilligers hen ondersteunen? Het is niet meer zo dat alleen de zorg bepaalt hoe dingen gaan, maar je hebt het er samen over.

Ruimte voor ieder individu
Net als in een gezin staat het individu centraal. De één vindt het nu eenmaal prettig om veel sociale contacten te hebben, terwijl de ander zijn hele leven zichzelf al prima in zijn eentje kon vermaken. De één houdt van klassieke muziek, de ander juist van het levenslied. Net zoals in een gewoon gezin wordt in de huiskamer rekening gehouden met ieders wensen, zodat de groep het samen gezellig heeft. En individuele behoeften kunnen worden ingevuld op de eigen kamer, waar iemand volledige privacy heeft. Precies zoals in een gewoon gezin.

Op weg naar andere zorg
Werkt het nu bij Vilente overal al volledig op deze manier? Nee, we zitten midden in een groot verandertraject met de hierboven beschreven kernwaarden als uitgangspunt. Alle partijen moeten hier in groeien. Voor nieuwe bewoners en hun mantelzorgers is dat vaak makkelijker omdat zij bij Vilente nog geen verleden en dus geen gewoonten hebben die ze moeten ombuigen naar de nieuwe situatie. Voor cliënten die al jarenlang bij ons wonen en hun families is het soms moeilijk, want het betekent een verandering. Maar het voordeel is dat we hen weer veel beter kennen. Zij voelen zich al thuis bij Vilente.

Is het concept van het samengestelde gezin ooit af? Nee, dat zal altijd in beweging zijn, want bij iedere wisseling in de groep komen er weer nieuwe leden in het gezin en zal de dynamiek veranderen. Er wordt ook in iedere kleinschalige woongroep op een andere manier invulling gegeven aan dit concept. Want dat is het mooie ervan: bewoners, mantelzorgers, medewerkers en vrijwilligers bepalen zelf wat de waarden en normen zijn in hun ‘samengestelde gezin’, welke taakverdeling zij kiezen en hoe zij met elkaar communiceren. Er is geen blauwdruk. Er is alleen een visie op hoe wij ieders individuele kracht optimaal willen benutten.

Werkbezoek zorgprofessionals
Vilente won met Het Samengesteld Gezin de ‘Spirit of Planetree Award 2015’ voor mensgerichte zorg. Wij laten u graag zien hoe dit zorgconcept werkt. Bent u beroepsmatig geïnteresseerd in dit zorgconcept? U bent van harte welkom voor een werkbezoek. U gaat naar huis met inspiratie en praktische tips om een het concept ook in uw organisatie toe te passen. Neem voor meer informatie contact op met locatie De Molenberg.

Vilente biedt thuiszorg, verzorg- en verpleeghuiszorg en aanvullende diensten in Renkum, Ede en Wageningen.